#KYPROSMOU

Πέρτικα μου

Σάντη Αντωνίου


Πέρτικα μου

«που το στενό της έρεξα σήμμερον τζ’ αναστέναξα για τα δικά της κάλλη.
Πον ηψηλώνει να με δει τζαι πουτουντούνισεν η γη που μιας μερκάν ως της άλλην»

«Πέρτικα μου πλουμιστή» Κωστής Κωστέας

Πάνε πολλά χρόνια από τότε που καθώς περπατούσα αμέριμνη στο δρόμο είδα έναν άνδρα να βγάζει το κεφάλι του από το αυτοκίνητο και να μου φωνάζει δυνατά το ιστορικό «πέρτικα μου». Αρχικά ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί, μετά ακολούθησαν γέλια, από αυτά που σε πιάσουν και έχουν μια παρατεταμένη διάρκεια, ενώ στο τέλος κρατάς τους κοιλιακούς σου σαν να έκανες εξάσκηση μιας ώρας στο γυμναστήριο. Ομολογώ πως τότε δεν εκτίμησα το κομπλιμέντο του (γέλια). Εάν το συζητούσα με τους άνδρες φίλους μου ενδεχομένως να μανικόννονταν παίρνοντας θέση «μάχης». Έπειτα θα ακολουθούσαν χείμαρροι σχόλια περί της «αχαριστίας» του γυναικείου φύλου. Βέβαια, όσες συζητήσεις και να κάνεις, η σχέση ανδρών και γυναικών είναι άλλοτε καυτερή σαν κατακόκκινο τσίλι καγιέν, γλυκιά σαν κανέλα, μπελαλίδικη σαν κύμινο ή ιδιαίτερη σαν τζίντζερ.

Πέρασε που λες αρκετός καιρός από τότε, όμως η πέρτικα βρήκε πάλι τον τρόπο και ράμφισε την περιέργεια μου. Ο άνθρωπος εμπνέεται πάντα από την φύση, τον τραβά -κι ας μην το αναγνωρίζει πολλές φορές- είναι σαν τη νοσταλγία που νιώθεις για το σπίτι σου. Το ίδιο θα έλεγα πως νιώθω και για την παράδοση. Κάθε που περνά λίγος καιρός θέλω τη δόση μου για να μπορώ να συνεχίσω. Έτσι πριν τη δουλειά αποφάσισα να πάω στο Κέντρο Κυπριακής Χειροτεχνίας να τους δω. Εάν ήμουν τυχερή θα προλάβαινα να πιούμε και τον καφέ μας. Ο κος Σάββας με υποδέχτηκε με το ίδιο χαμόγελο. Ίσως η έκφραση «Άνοιξεν η καρκιά μου φύλλα, φύλλα» να βγήκε από το χαμόγελο ανθρώπων σαν του κυρίου Σάββα. Τον βρήκα να δουλεύει στο νέο του έργο. «Είδες την πέρτικαν μου;» είπε και ο νους μου ξεκίνησε το ξεσκόνισμα της μνήμης. Χαμογέλασα και έκατσα δίπλα του να τον παρατηρώ.  

 

Έμεινα να κοιτάζω μια τα χέρια και μια το πρόσωπο του. Το μειδίαμα μαρτυρούσε το μεταξύ τους παιχνίδι. Σιωπηλός και συγκεντρωμένος. Ο τρόπος που δούλευε μου θύμισε λίγο αυτό το ράμφισμα που λέγαμε. Τσακ- τσακ! με την τσιμπίδα του άρπαζε τα μωσαικά και τσουκ – τσούκ! τα τοποθετούσε στη θέση τους. Αυτή η επανάληψη πήρε τον χρόνο της χωρίς διάλειμμα, χωρίς κουβέντες. Σε ανύποπτο χρόνο τοποθέτησε την τσιμπίδα στο πλάι, έκανε πίσω δίνοντας «αέρα» στο έργο κι άφησε να πετάξει ένα «χμ» καθώς κουνούσε με σχετική ευχαρίστηση το κεφάλι του.

«Θέλει στρατηγική, το μωσαϊκό θέλει στρατηγική για να βρεις τα χρώματα που θα του βάλεις και μετά θέλει υπομονήν και επιμονή» είπε γελώντας εγκάρδια. Όπως τη γυναίκα σκέφτηκα μα δεν το μαρτύρησα. Μου πρόσφερε καφέ και πιάσαμε την κουβέντα. Μιλήσαμε για τα χρόνια που πέρασαν... από το 1985 εργάζεται ως εκπαιδευτής στο Κέντρο Κυπριακής Χειροτεχνίας. Η παράδοση και αυτός έχουν γίνει ένα.. Ξεκίνησε ως συντηρητής αντικών ενώ τα τελευταία χρόνια διδάσκει μωσαϊκό και σκαλιστά κολότζια. Η Κύπρος τον εμπνέει κι αυτός μοιράζεται την αγάπη του με τους μαθητές. Άλλωστε η αγάπη μεγαλώνει όταν την μοιράζεσαι!

 

Το περτίτζιν συνδέεται με την παράδοση μας από το ψηφιδωτό στην Οικεία του Διόνυσου στην Κάτω Πάφο, το περτίτζιν της Κυριακούς Πελαγίας ή την έκφραση του άγνωστου άνδρα. Η πέρτικα αποτελεί αναμφίβολα κομμάτι του τόπου μας (και δεν φιγουράρει μόνο στο γνωστό ουίσκι). Οι κυνηγοί θεωρούν την πέρτικα ως δύσκολο έπαθλο. Το κυνήγι της είναι επίπονο και χρειάζεται τακτική. Έχει θεωρηθεί ως σύμβολο του έρωτα και λόγω της περηφάνιας της παρομοιάστηκε με τη γυναίκα.

Αγαπητέ άγνωστε, σήμερα η πέρτικα του κύριου Σάββα κατάφερε να σε επαναφέρει στο μπροστινό συρτάρι της μνήμης μου. Ίσως να μην το σκέφτηκες τότε -προφανώς δεν το σκέφτηκα ούτε εγώ- όμως το κομπλιμέντο σου έχει βαθιές ρίζες που τον τόπον μας. Ίσως -εάν αυτό το κείμενο παραπέσει στα χέρια σου- να αναρωτηθείς εάν η αντίδραση μου στο άκουσμα της «πέρτικας» ως κομπλιμέντο αναμένεται να είναι η ίδια με τότε; Δεν στο κρύβω πως μόνο με την ιδέα ήδη χαμογελώ, όμως θέλω να ξέρεις πως η πέρτικα έχει πάρει πια στην καρδιά μου τη θέση που της αξίζει!

Σημ: Ευχαριστώ θερμά τον κο. Σάββα Χρίστου λειτουργό/ εκπαιδευτή στο Κέντρο Κυπριακής Χειροτεχνίας.


Tags: #kyprosmou, σάντη αντωνίου