#KYPROSMOU

«Αβρόσσιλα, γοργόνες και ένας Άης Βασίλης Βασιλιάς που δείχνει τζαι φανερώνει αν μας …»

Σάντη Αντωνίου


«Αβρόσσιλα, γοργόνες και ένας Άης Βασίλης Βασιλιάς που δείχνει τζαι φανερώνει αν μας …»

Ήθελα να ήξερα αυτό το «αν» πόσες ανάσες κουβαλά, πόση λαχτάρα μα και θλίψη συνάμα. Ίσως είναι και στη φύση των ανθρώπων να αποζητούν απαντήσεις σε «αν» που τελικά δεν άνθισαν ακόμα. Σακιά γεμάτα ελπίδες. Τι κι αν το 2017 πήρε την τελική ευθεία, άρχισες ήδη τον καταμερισμό των πεπραγμένων κι όμως κάτι νομίζεις πως σου λείπει. Νιώθεις την ανάγκη να προσθέσεις έστω μια δόση από εκείνο το «αν». Αν έκανα αυτό, αν έκανα εκείνο.

Βγήκα στη γειτονιά σε αναζήτηση κλαδιών ελιάς. Λέω να δέσω ένα μικρό μπουκέτο στην εξώπορτα της καρδιάς μου (καρδιά- εξώπορτα ένα κλειδί, μια πόρτα). Έτσι με δυο –τρία κλαδάκια ελιάς διώχνεις λέει η παράδοση από τη μια τα κακά και τους καλικάντζαρους και από την άλλη ελκύεις την ευτυχία. Φέτος λοιπόν, δεν έχει γούρια, έχει έθιμο που μας ήρθε στην Κύπρο από το Βυζάντιο.

 

Οι γιορτές έχουν πάντα ένα λίγο απ’ όλα. Συναισθήματα σε τρενάκι ταχύτητας του λούνα-παρκ. Τα λαμπιόνια και το πνεύμα των Χριστουγέννων σε συνδυασμό με τον χρόνο που κλείνει μου προκαλούν κάποιες φορές χαρμολύπη, σαν τούρτα με γεύση πικραμύγδαλου από τη μια, και σοκολάτας από την άλλη. Γλυκόπικρη...

Άσε που θυμήθηκα την χθεσινή βόλτα στη θάλασσα, άκουσα κάποιον να με φωνάζει «γοργόνα». Γύρισα, κι ας ξέρω πως έχω δυο πόδια! Με πιάνει γέλιο, γιατί στ’ αλήθεια ανέμενα να με ρωτήσει αν «τελικά ζει, ο Μέγα Αλέξανδρος» και τι θ’ απαντούσα η δόλια; Ότι πολλές τον καρτερούσαν μα πέθαναν με την λαχτάρα του περίμενε;

Μιλώντας για γοργόνες, μάζεψα εκτός από τα κλαδιά ελιάς κι ένα μπουκέτο αβρόσσιλα (ασφόδελος). Σύμφωνα με μια λαϊκή διήγηση ο Μέγας Αλέξανδρος πριν φύγει για την Ασία χάρισε στην αδελφή του ένα μπουκαλάκι και της ζήτησε να μην το ανοίξει μέχρι να επιστρέψει. Τα χρόνια περνούσαν χωρίς αυτός να φανεί. Μια μέρα λοιπόν, η γοργόνα απελπισμένη άνοιξε το μπουκαλάκι και χύθηκε το αθάνατο νερό στην κορυφή του βουνού Κουλουκούνα στην Κρήτη. Το χώμα ποτίστηκε και τα αβρόσσιλα φύτρωσαν, γι’ αυτό και ο βολβός τους δεν ξερένεται ποτέ!

Εσύ, πώς φαντάζεσαι τον παράδεισο σου; Μην νομίζεις πως με έπιασαν οι ανασφάλειες τώρα που αλλάζει ο χρόνος. Σίγουρα είναι μυρωδάτος και ολάνθιστος. Δεν είχα σκεφτεί ποτέ όμως πως θα μπορούσε να ήταν πλημμυρισμένος με αβρόσσιλα. Οι αρχαίοι Έλληνες από την άλλη, θεωρούσαν πως οι νεκροί κατοικούσαν σ’ ένα λιβάδι γεμάτο από το αθάνατο αυτό φυτό. Το είχαν σαν σύμβολο πένθους και όπως αναφέρει ο Όμηρος στην «Οδύσσεια» έσπερναν τον ασφόδελο στους τάφους, γιατί νόμιζαν ότι οι ψυχές τρέφονταν με τους κονδύλους τους (καθώς είναι πλούσιοι σε άμυλο)! Οι μέλισσες αγαπούν τα αβρόσσιλλα για το νέκταρ τους, έτσι κι εγώ έπρεπε να παλέψω (με το γάντι!) για κάθε μου κλαδί.

Το μπουκέτο μου ήταν έτοιμο. Κάπως έτσι, η Κύπρος του χθες κρεμάστηκε στην εξώπορτα. Όχι άλλοι καλικάντζαροι στην καρδιά και στην οικία μου. Με τυράννησαν πολύ την χρονιά που πέρασε. Παλιά, εκτός από τις εξώπορτες, πηγές αναφέρουν πως τα αβρόσσιλα στην Κώμα του Γιαλού και στην Κώμη Κεπήρ οι κάτοικοι μάζευαν διπλούς βολβούς αβρόσσιλιας με σκοπό να τους ρίχνουν την πρωτοχρονιά στις μάντρες. Έτσι θα γεννούσαν οι προβατίνες δίδυμα....

Το 2017 ήταν γεμάτο! Οι αναμνήσεις μας πετράδια πολύτιμα στο ταξίδι της ζωής. Τίποτα πέρα από αυτές δεν είμαστε. Να ζούμε και να νιώθουμε το βαθύ μας κτυποκάρδι. Κι αφού η παράδοση είναι κομμάτι μας, σίγουρα η παραμονή Πρωτοχρονιάς θα με βρει έτοιμη να πιάσω -όπως τότε που είχα κοτσίδες στα μαλλιά- σοβαρή κουβέντα με τον Άγιο Βασίλη “Άγιέ Βασίλη, Βασιλιά δείξε τζαι φανέρωσε αν με αγαπά ο/η ……..”.  Κάθε τσάκρισμαν τζαι αναστεναγμός, γέλια και λοξές ματιές. Άγιε Βασίλη,  Βασιλιά στο τζάκι μπροστά,  μ’ ένα ποτήρι κόκκινο κρασί θα ρίξω πάλι με χαρά, τα φύλα της ελιάς. Αυτή τη φορά θα πιω για την παράδοση και στην υγειά  όλων όσων  την κρατούν ζωντανή! Θα πιώ για σένα και για μένα, με την ευχή, το 2018 να ‘ναι γεμάτο χρώματα, μυρωδιές και ζωντανές καρδιές. Στην υγειά μας!

Υ.Γ Κι αν τύχει έξω που την πόρτα μου περάσεις, εάν δεν είσαι καλικάτζιαρος μεν αντραπείς να κοπιάσεις.