NEWS

Οι Πρώτες Κυρίες της Κύπρου από το 1977 μέχρι σήμερα

Κωνσταντίνος Αρτσίτας


Μπορεί η κούρσα διαδοχής των Προεδρικών εκλογών να είναι ανδρική υπόθεση, όμως κανείς Πρόεδρος δεν μπορεί να σταθεί χωρίς μια Πρώτη Κυρία στο πλευρό του. Στο παρελθόν, ο ρόλος της Πρώτης Κυρίας ίσως να ήταν σχεδόν διακοσμητικός όμως, πλέον, οι γυναίκες δίπλα από τους Προέδρους έχουν τη δική τους προσωπικότητα και διεκδικούν και αυτές μερίδιο στην επιτυχία. Λίγο πριν τις Προεδρικές Εκλογές κάνουμε μια αναδρομή στις Πρώτες Κυρίες της Κύπρου, το στίγμα που άφησαν, τις ιδιαιτερότητές τους και το έργο τους. 

Ξεχωριστές και δυναμικές, η καθεμιά με τη δική της ιστορία, οι Πρώτες Κυρίες της Κύπρου δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τις αντίστοιχες Πρώτες Κυρίες του εξωτερικού. Με έντονη δραστηριότητα στο κοινωνικό γίγνεσθαι και με ιδιαίτερη προσωπικότητα, όλες τους κατάφεραν να συζητηθούν τόσο για τη σημαντική προσφορά τους όσο και για τις μικρές εκείνες πινελιές που καθιστούν την πορεία τους ιδιαίτερη και ενδιαφέρουσα. 

 

ΜΙΜΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ

1977-1988

 

Πέρασαν 17 χρόνια από την ανεξαρτησία της Κύπρου για να αποκτήσει το νησί την Πρώτη του Κυρία κι αυτή δεν ήταν άλλη από τη σύζυγο του Σπύρου Κυπριανού, Μιμή, η οποία κατέχει εξάλλου και το ρεκόρ παραμονής στο Προεδρικό Μέγαρο, αφού έμεινε εκεί για 11 ολόκληρα χρόνια. Κομψή, μητέρα πάνω απ’ όλα και ένα βήμα πίσω από τον Σπύρο Κυπριανού, η Μιμή ή αλλιώς Ερασμία Κυπριανού, όπως ήταν το βαφτιστικό της όνομα, γεννήθηκε στη Βέροια, όπου και μεγάλωσε. Οι σπουδές της στην Αγγλική Φιλολογία στο Λονδίνο θα αποδειχθούν σημαδιακές, αφού εκεί θα γνωρίσει τον μεγάλο της έρωτα, τον Σπύρο Κυπριανού. Η Μιμή και ο Σπύρος θα παντρευτούν και θα αποκτήσουν δύο γιους, τον Αχιλλέα και τον Μάρκο. Την χαρακτήριζε η απλότητά της, αλλά και ο τρόπος που στέκονταν δίπλα από το σύζυγό της. Μάλιστα, ο Σπύρος Κυπριανού είχε δηλώσει δημόσια πως θαυμάζει τον τρόπο που η ίδια μεγάλωσε τα παιδιά τους, αφού εκείνος λόγω δουλειάς δεν έμενε πολύ στο σπίτι. Ως γυναίκα, η Μιμή είχε το δικό της προσωπικό στιλ, το οποίο ακολουθούσαν και πολλές γυναίκες της τότε εποχής. Αγαπούσε τη μόδα και ντυνόταν πολύ κομψά, ενώ τα φορέματά της φρόντιζε να τα ράβουν μόνο Κύπριοι σχεδιαστές.  Με ιδιαίτερη αισθητική, μόνη ανέλαβε, μάλιστα, την επιμέλεια της ανακαίνισης του προεδρικού. Λάτρευε τη μαγειρική και έμενε αρκετές ώρες στην κουζίνα, κομίζοντας αέρα Βορείου Ελλάδος στις γεύσεις και στα αρώματα. Αδυναμία της ήταν το ανθρακούχο νερό, που πάντα υπήρχε δίπλα της. Η φιλανθρωπική της δράση ήταν πολύ μεγάλη τόσο κατά τη διάρκεια της θητείας της, όσο και αργότερα, αφότου τερματίστηκε η θητεία της. Σε μια από τις σπάνιες της συνεντεύξεις στο must το 2013, η ίδια τότε είχε δηλώσει πως όταν άφησε πλέον τη θέση της Πρώτης Κυρίας ένιωσε ελευθερία. Είπε, μάλιστα, πως δεν θα ξεχάσει ποτέ την αγάπη του κόσμου και τον τρόπο με τον οποίο όλοι την αγκάλιασαν. Άνοιξε την αυλαία και σίγουρα θα μείνει στην ιστορία ως η πρώτη των πρώτων. 


ΑΝΔΡΟΥΛΛΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

1988-1993

Μετά τη Μιμή, ήρθε η ανεξάρτητη και δυναμική Ανδρούλλα Βασιλείου. Σίγουρα, δεν ήταν μια Πρώτη Κυρία που απλώς στέκονταν δίπλα από τον Πρόεδρο αθόρυβα. Πρόκειται για την πιο δραστήρια Πρώτη Κυρία της Κύπρου, όσο αφορά στην πολιτική σκηνή. Η Ανδρούλλα Βασιλείου γεννήθηκε στην Πάφο το 1943 από όπου και κατάγεται, ωστόσο μεγάλωσε στη Λευκωσία. Μεγάλωσε σε μια πολύ αυστηρή οικογένεια, όπου δεν της άφησαν πολλές ελευθερίες, κάτι που στιγμάτισε την προσωπικότητά της. Σπούδασε νομικά στο Λονδίνο και στη συνέχεια Διεθνείς Σχέσεις. Μαζί με τον Γιώργο Βασιλείου απέκτησαν τρία παιδιά και ήταν μια πολύ δεμένη οικογένεια. Επέστρεψε στην Κύπρο το 1968, για να ασκήσει την ενεργό δικηγορία και εργάστηκε ως νομική σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου και της Standard Chartered PLC. Το 1988 έπαυσε την επαγγελματική της δράση, καθώς ο σύζυγός, της Γιώργος Βασιλείου, εξελέγη Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό ήταν ένα κομβικό σημείο στη ζωή της, καθώς η ίδια σε συνέντευξή της έχει αποκαλύψει πως της στοίχισε που σταμάτησε την δικηγορία, καθότι ήταν κάτι που έχτισε μόνη της με πολύ κόπο σε έναν ανδροκρατούμενο κλάδο και ήταν πολύ περήφανη για τα όσα κατάφερε. Είχε πάθος με τα σχέδια και τα ρούχα, αφού μικρή ήθελε να γίνει σχεδιάστρια μόδας· ένα όνειρο που δεν εκπλήρωσε ποτέ. Η Ανδρούλλα δεν είχε καμία σχέση με την προκάτοχό της, Μιμή, βάζοντας τους δικούς της όρους στο παιχνίδι, ασχολούμενη κυρίως με σημαντικά κοινωνικά προβλήματα. Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε ήταν να δημιουργήσει το Μόνιμο Φορέα για τα Δικαιώματα των γυναικών, ενώ σημαντική παραμένει μέχρι σήμερα η καινοτόμος δράση της σχετικά με την αντιμετώπιση των οροθετικών ατόμων στον τόπο μας. Όταν ξέσπασαν τα πρώτα κρούσματα AIDS στην Κύπρο και υπήρχε προκατάληψη απέναντί τους, όχι μόνο δεν τους γύρισε την πλάτη, αλλά πήγε σπίτι τους και ήπιε τσάι μαζί τους, περνώντας το δικό της μήνυμα σε όλους. Η αγάπη της, εξάλλου, για την τέχνη την ώθησε να δημιουργήσει το θεατράκι του Προεδρικού στη θέση του παλιού ελικοδρόμιου. Μέχρι και σήμερα, μάλιστα, δηλώνει το «παρών» της σε όλες τις σημαντικές καλλιτεχνικές και πνευματικές εκδηλώσεις του τόπου μας. Η πολιτική της σταδιοδρομία είναι γνωστή, και ίσως είναι η μοναδική πρώτη Κυρία που θα μπορούσε να κυνηγήσει η ίδια την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάτι σαν την Hillary Clinton. Η δράση της είναι σημαντική και κάνει εμφανίσεις σε κοινωνικές εκδηλώσεις κοινωνικού και φιλανθρωπικού χαρακτήρα, κερδίζοντας τους πάντες με τον λόγο της και τον δυναμισμό της. Ανάμεσα σε άλλα, τον Φεβρουάριο του 2008, η Ανδρούλλα Βασιλείου, επιλέχθηκε να αντικαταστήσει τον Μάρκο Κυπριανού, ως Ευρωπαία Επίτροπος Υγείας και θεωρείται λόγω του πλούσιου έργου της νομικός, πολιτικός, πρώην Επίτροπος Υγείας της Ε.Ε. και σήμερα Επίτροπος Εκπαίδευσης, Πολιτισμού, Πολυγλωσσίας και Νεολαίας της Ε.Ε.

 

ΛΙΛΑ ΚΛΗΡΙΔΗ

1993-2003

\

Η τρίτη Πρώτη Κυρία της Κύπρου μπορεί να χαρακτηριστεί η πιο αθόρυβη όλων, αλλά και μια γυναίκα που λάτρευε τον σύζυγό της. Η Λίλα-Ειρήνη Κληρίδη, γεννήθηκε στην Ινδία το 1921 και έφυγε από τη ζωή το 2007.  Η ιστορία αγάπης της με τον Γλαύκο Κληρίδη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παραμυθένια. Ο Γλαύκος γνώρισε τη Λίλα στο Λονδίνο, όπου αυτή εργαζόταν στην ινδική υπηρεσία του BBC. Το δέσιμό τους ήταν τόσο δυνατό, αφού, μετά την πρώτη γνωριμία, ο Γλαύκος Κληρίδης ζήτησε σε γάμο την Λίλα από τον πατέρα της δια…αλληλογραφίας, ενώ ιστορικό θεωρείται το γράμμα που έστειλε στον μέλλοντα πεθερό του, το οποίο μάλιστα ο ίδιος ουκ ολίγες φορές ανέφερε σε συνεντεύξεις του φανερά συγκινημένος για το στενό δέσιμο που είχε με τη γυναίκα του: «Είμαι ο Γ. Κληρίδης, για σας μια άγνωστη ποσότητα, αγνώστου ποιότητος, αλλά επιθυμώ να νυμφευτώ την κόρη σας για τους εξής λόγους: Πρώτον, τα πεθερικά μου θα είναι 6000 μίλια μακριά, Δεύτερον: δεν μιλά λέξη ελληνικά, έτσι θα λέω ό,τι θέλω και δεν θα με καταλαβαίνει. Τρίτον: Την αγαπώ.» Η Λίλα και ο Γλαύκος είχαν ένα από πιο δυνατά love story της εποχής και ήταν αχώριστοι μέχρι το τέλος, ενώ μαζί απέκτησαν μια κόρη, την Καίτη Κληρίδου. Το 1993 ο Γλαύκος Κληρίδης εξελέγη για πρώτη φορά Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκείνη βαφτίστηκε Χριστιανή Ορθόδοξη για να τελέσουν τον γάμο τους. Ή οικογένεια επέλεξε να μη ζήσει στο Προεδρικό Μέγαρο, γιατί όσο αθόρυβη ήταν η Πρώτη Κυρία, έτσι προτιμούσαν να ζουν, στην ησυχία του σπιτιού τους, μακριά από όλους και για όλα. Η Λίλα στο ενεργητικό της έχει πολλές φιλανθρωπικές δράσεις για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, ενώ ο παιδότοπος που βρίσκεται μπροστά από το Προεδρικό ήταν δική της δημιουργία, κάτι που φανερώνει την αγάπη της για παιδιά. Σημαντική ήταν, εξάλλου, και η συνεισφορά της στην ενημέρωση της κοινής γνώμης σχετικά με τον σακχαρώδη διαβήτη, αφού κάθε χρόνο με συνέπεια επισκεπτόταν τις παιδικές κατασκηνώσεις του Διαβητικού Συνδέσμου. Δεν μιλούσε καλά Ελληνικά, οπότε παρουσιάζόταν κάπως ανασφαλής ως προς τις κοινωνικές της υποχρεώσεις. Όμως στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στο Λονδίνο, το οποίο λάτρευε, ήταν ο εαυτός της και με αυτοπεποίθηση μιλούσε με όλους τους ξένους ηγέτες και πάντα γινόταν η πιο αγαπητή. Εκτός από τον Γλαύκο μια από τις μεγάλες της αγάπες ήταν η τέχνη, ακόμα ένα κοινό με το σύζυγό της, και για αυτό τον λόγο οι πίνακες στο Προεδρικό συνεχώς και αυξάνονταν. Τίποτα δεν ήταν το ίδιο όμως όταν η Λίλα αρρώστησε και αυτό ήταν κάτι που στοίχισε ανεπανόρθωτα στον Γλαύκο Κληρίδη. Δεν ήταν ο ίδιος άνθρωπος που γνώριζαν όλοι, ενώ μέσα στη δίνη ξεκίνησε να παρουσιάζει προβλήματα και η δική του υγεία. Μάλιστα κάποιοι λένε πως ο Γλαύκος βρισκόνταν ευλαβικά δίπλα στη Λίλα και της κρατούσε το χέρι, ακόμα και όταν αυτή δεν μπορούσε να ανταποκριθεί. Η συγκίνησή του όταν μιλούσε για αυτήν σε κάθε του συνέντευξη ήταν χαρακτηριστική, καθώς πάντοτε έλεγε ότι της οφείλει πάρα πολλά. Σε μια εποχή που τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είχαν καμία θέση στην ενημέρωση, ο ίδιος ο Γλαύκος Κληρίδης κατάφερνε πάντοτε μέσα από τις συνεντεύξεις του να φωτίζει την ύπαρξη της συζύγου του με τέτοια χρώματα, με αποτέλεσμα η αγάπη τους να μείνει στην ιστορία ως η πιο δυνατή και συγκινητική… προεδρική αγάπη.

 

ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

2003-2008

Μπορεί η προηγούμενη δεκαετία να ήταν «αθόρυβη», όσον αφορά στον ρόλο της Πρώτης Κυρίας, όμως αυτή η Πρώτη Κυρία θα μας ανταμείψει για τη δυναμική της παρουσία, το σθένος, την άποψή της στη μόδα και τις δραστηριότητές της. Η Φωτεινή Παπαδοπούλου γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου του 1950 στο Παρίσι. Πρόκειται για μια γυναίκα με δυναμική προσωπικότητα, σημαντικό έργο και μεγάλη επίδοση στις αγαθοεργίες και στη φιλανθρωπία. Η Φωτεινή είναι κόρη του Κύπριου ευεργέτη και μεγαλοεπιχειρηματία Αναστάση Γ. Λεβέντη, γεννημένη και μεγαλωμένη στο Παρίσι, όπου συμπλήρωσε τις σπουδές της. Από τον πρώτο της γάμο με τον δολοφονηθέντα πρώην υπουργό Πόλυ (Πολύκαρπο) Γεωρκάτζη, έχει δύο παιδιά και από τον Τάσσο Παπαδόπουλο άλλα δύο, τους Κωνσταντίνο, Μαρία, Νικόλα, Αναστασία. Ψηλή, λεπτή, αρχοντική, με καστανά μαλλιά, ταγιέρ Σανέλ και φίνα κοσμήματα, ξέρει να τραβά την προσοχή, δίνοντας έναν άλλον αέρα στο Προεδρικό. Είχε άποψη για όλα και από το χέρι της περνούσαν όλες οι λεπτομέρειες των εκδηλώσεων στο Προεδρικό. Άλλωστε, κατά τη διάρκεια της δικής της θητείας, το Προεδρικό Μέγαρο άνοιξε τις πύλες του στον κόσμο, πραγματοποιήθηκαν διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις και φιλανθρωπικές δραστηριότητες. Ούτε αυτή η οικογένεια έμεινε στο Προεδρικό Μέγαρο, καθώς, όπως έχει πει η Φωτεινή Παπαδοπούλου, το σπίτι τους στη Στράκκα ήταν ο φάρος τους και ο τόπος συγκέντρωσης όλης της οικογένειας. Σήμερα, η ίδια βρίσκεται στη Στράκκα, συντονίζει διάφορες δραστηριότητες του Ερυθρού Σταυρού και παρακολουθεί τα εγγονάκια της να μεγαλώνουν. Μια από τις πιο δυνατές αναμνήσεις της με τον Τάσσο  Παπαδόπουλο, που δεν θα ξεχάσει ποτέ είναι το τελευταίο ταξίδι που έκαναν στο Πεκίνο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008. Τώρα ευελπιστεί ο γιος της, Νικόλας, να μπει στο Προεδρικό Μέγαρο.

 

ΕΛΣΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ

2008-2013

Για την επόμενη δεκαετία τη σκυτάλη θα πάρει η Έλση Χριστόφια, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η «απλή» Πρώτη Κυρία ή αλλιώς η Κόκκινη Πρώτη Κυρία. Η θέση της στο Προεδρικό είχε πολύ ενδιαφέρον για όλους, καθώς ήταν η πρώτη αριστερή Πρώτη Κυρία που μπήκε ποτέ στο Προεδρικό Μέγαρο, κι έτσι όλοι περίμεναν να δουν πώς θα κινηθεί στα νέα της καθήκοντα. Η Έλση Χριστόφια γεννήθηκε στο χωριό Πελένδρι της Επαρχίας Λεμεσού το 1952. Σπούδασε Κοινωνικές Επιστήμες στην Μόσχα και εκεί γνώρισε τον σύζυγο της, Δημήτρη Χριστόφια. Ο γάμος τους έγινε το 1972, ενώ μαζί απέκτησαν τρία παιδιά, δύο κόρες και έναν γιο. Η πρώτη αριστερή κυρία μπορεί να μην έδινε μεγάλη έμφαση στην εμφάνισή της, αλλά πάντα ήταν πολύ περιποιημένη και ξεχώριζε για το αυστηρό της στιλ στις δημόσιες εμφανίσεις της. Όσον αφορά στο κοινωνικό της έργο, στάθηκε πιστά δίπλα στις αδύναμες ομάδες που το είχαν ανάγκη κι αγωνίστηκε για να έχουν πρόσβαση στο Προεδρικό άτομα με αναπηρίες. Το μεσημεριανό τραπέζι σερβίρονταν πάντα στην Έγκωμη στο σπίτι τους, καθώς ούτε αυτή η οικογένεια διέμενε στο Προεδρικό. Το φαγητό παρέμεινε κατά βάση δική της υπόθεση ενώ σε  παλαιότερη συνέντευξή της έχει αποκαλύψει πως η Βασίλισσα της Ισπανίας μαγεύτηκε από τον τραχανά της και ζήτησε τα υλικά για να τα πάρει μαζί της πίσω στην Ισπανία. Μέσα σε όλα τα θετικά, αυτή η Πρώτη Κυρία αντιμετώπισε και πολλές «φουρτούνες», αφού εξομολογήθηκε πως δεν μπορεί να ξεχάσει τις δύσκολες στιγμές που έζησε με τον σύζυγό της την περίοδο της τότε διακυβέρνησης· τότο τον πόνο για τους νεκρούς στο Μαρί, όσο και τον πόλεμο που δέχτηκε ο άντρας της, όπως δηλώνει. Μια διαφορετική γυναίκα από τις προηγούμενες, προσγειωμένη πάντοτε, συμπλήρωσε με τον δικό της τρόπο το παζλ του Προεδρικού και άφησε το δικό της στίγμα. Άλλωστε, άφησε πίσω της αξιόλογο φιλανθρωπικό έργο και είναι πρόεδρος ή επίτιμη πρόεδρος σε πολλά φιλανθρωπικά ιδρύματα και οργανώσεις στην Κύπρο.


ΑΝΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ

2013-

Η σημερινή σύζυγος του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λεμεσό. Η Άντρη Αναστασιάδη είναι το πρώτο από τα τρία παιδιά του Σπύρου και της Έρσης Μουστακούδη. Εργάστηκε στη Δημόσια Υπηρεσία για αρκετά χρόνια, ειδικότερα στον Κλάδο Οδοποιίας του Τμήματος Δημοσίων Έργων, απ’ όπου αφυπηρέτησε πρόωρα, αφού έφθασε μέχρι τη θέση του Ανώτερου Τεχνικού Επιθεωρητή. Με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη απέκτησε δυο κόρες, την Έλσα και την Ινώ. Από τους γάμους των παιδιών τους απέκτησαν τέσσερα εγγόνια. Η σχέση τους ξεκίνησε από ένα αθώο μαθητικό ειδύλλιο και κράτησε πολλά χρόνια, συγκεκριμένα 46 μέχρι σήμερα. Ο Νίκος από την πλευρά του προσπαθούσε πολύ για να την κατακτήσει, ενώ πλέον μετρούν 46 χρόνια μαζί. Η Άντρη στηρίζει τον θεσμό της οικογένειας και τον βάζει πάνω από όλους, ενώ κάνει τα πάντα για να μείνει όλη η οικογένεια δεμένη.  Θα έλεγε κανείς πως πρόκειται για την πιο προσιτή και χαμογελαστή Πρώτη Κυρία, ενώ δεν άλλαξε καθόλου μετά την ανάθεση των καθηκόντων της. Προσπαθεί να βοηθά όσους μπορεί, αφού το τηλέφωνό της χτυπά συνέχεια και πάντα βρίσκεται δίπλα σε όσους το έχουν ανάγκη. Είναι μια ήρεμη δύναμη δίπλα στον Πρόεδρο, και η ίδια δεν θα ξεχάσει το πρόβλημα υγείας που ταλαιπώρησε τον πρόεδρο και μάλιστα ενόσω οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν τότε σε πολύ κομβικό σημείο. Μπορεί να λύγισε, αλλά δεν έφυγε λεπτό από το πλευρό του και συνεχίζει μέχρι σήμερα να τον στηρίζει στα πιο δύσκολα. Ρίχνεται ακόμη μια φορά στην προεκλογική μάχη και δηλώνει έτοιμη να δώσει τα πάντα για τον άνθρωπό της. Τέλος, μέσα σε όλα, η Άντρη Αναστασιάδη έχει αναπτύξει από χρόνια πολυσχιδή κοινωνική και φιλανθρωπική δράση. Σήμερα, είναι επικεφαλής ή συμμετέχει σε διάφορα ευαγή Ιδρύματα και συνδέσμους, ενώ βρίσκεται χωρίς διακρίσεις δίπλα σε όλους. Στηρίζει με σθένος τις κοινωνικές εκδηλώσεις στο νησί και πάντα δίνει το «παρών» της, όσο γεμάτο και αν είναι το πρόγραμμά της.


Tags: πρώτες κυρίες, μιμή κυπριανού, έλση χριστόφια, ανδρούλλα βασιλείου, άντρη αναστασιάδη, φωτεινή παπαδοπούλου